Prevencija sideropenijske anemije

Piše prof. dr sci Nedeljko Radlović Univerzitetska dečja klinika, Beograd

Deficit gvožđa najčešći je nutritivni poremećaj kod dece, a leči se dodacima gvožđa i pravilnom ishranom

Sideropenijska anemija, kao osnovna manifestacija deficita gvožđa u organizmu, predstavlja najčešći nutritivni poremećaj kod dece, ne samo u nerazvijenim, nego i u razvijenim zemljama sveta. Iako se sreće u svim uzrastima, najučestaliji je od šestog meseca do napunjene dve godine i u završnoj fazi puberteta. U većini slučajeva nastaje kao posledica nepravilne ishrane, a ređe usled oboljenja praćenih nedovoljnim unosom, lošom apsorpcijom ili visokim gubitkom gvožđa. Otuda pravilna ishrana, koja podrazumeva, ne samo dovoljnu količinu gvožđa, nego i odgovarajuće uslove za njegovu crevnu apsorpciju, čini osnovu u prevenciji ovog patološkog stanja.

Dodatak gvožđa za bebe

Da bi dobilo dovoljnu količinu gvožđa, odojčetu rođenom u terminu, uz majčino mleko i/ili adaptiranu mlečnu formulu obogaćenu gvožđem, od navršenih četiri do šest meseci uvodi se nemlečna hrana, odnosno, ukoliko je na ekskluzivnoj prirodnoj ishrani, medikamentni dodatak gvožđa u dozi od 1 mg po kilogramu telesne težine dnevno (prema Američkoj akademija za pedijatriju, 2004).

Ukoliko se, međutim, radi o odojčetu rođenom pre termina ili sa malom porođajnom težinom za gestacijsku dob, čije su rezerve gvožđa na rođenju male, medikamentna profilaksa sideropenijske anemije započinje od navršenog prvog meseca po rođenju. Ako je odojče na ishrani majčinim mlekom, daje se doza od 2 mg po kilogramu telesne težine dnevno (maksimalno 15 mg dnevno), a ako se hrani odgovarajućom formulom kravljeg mleka 1 mg/kg telesne težine (Američka akademija za pedijatriju, 2004).

Gvožđe iz hrane za godišnjake

Kod deteta starijeg od godinu dana, pod uslovom da je zdravo i da se pravilno hrani, a posebno ako unosi dovoljno mesa i određene vrste povrća, kao što su pasulj, grašak i druga, problem sideropenijske anemije se ne postavlja. Optimalan unos mesa, koje je najbolji izvor gvožđa, kao i navedenih vrsta povrća je posebno važan u periodu najbržeg rasta i razvoja, tj. do navršene tri godine i tokom puberteta.

Bolesti praćene manjkom gvožđa

Sem neadekvatne ishrane ili u kombinaciji s njom, negativan bilans gvožđa mogu uzrokovati i različita oboljenja kao što su protein-senzitivne enteropatije (nepodnošenje glutena, proteina kravljeg mleka i dr.), alergijski kolitis, gastroezofagusni refluks, poremećaji praćeni krvarenjem, hronične inflamatorne bolesti creva (ulcerozni kolitis i Crohnova bolest), crevne parazitoze i druga. Pored odgovarajuće ishrane i medikamentne nadoknade deficita gvožđa, uspešna prevencija, kao i korekcija sideropenijske anemije u ovim stanjima, svakako, podrazumeva i odgovarajući tretman osnovne bolesti.

Nutricija Impresum