gototopgototop
  1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer>

Hrana za oporavak i snagu

PDF Štampa El. pošta

Piše Doc dr Dragan Krasić, maksilofacijalni hirurg, Direktor Klinike za stomatologiju u Nišu

Odgovarajuća nutritivna potpora pri lečenju onkoloških bolesnika vrata i glave može da obnovi imunološku funkciju do normalne, ali i da smanji postoperativni mortalitet.

Nedovoljna ishranjenost, uzrokovana nedostatkom proteinskih kalorija, može da uzrokuje usporeno zarastanje rana, smanjenu imunološku funkciju, da poveća sklonost ka infekcijama i smanji toleranciju na efekte terapije kod bolesnika sa malignim tumorima glave i vrata. Kliničke i eksperimentalne studije su pokazale da je nutritivna potpora pre i tokom onkološke terapije može obnoviti imunološku funkciju do normalne i smanjiti postoperativni morbiditet i mortalitet. Nutritivni deficit koji pratiti malignome orofaringealnog predela, poremećaj anatomskih puteva ishrane, i sporedni efekti antimaligne terapije, ovi pacijenti mogu se javiti sa prethodno prisutnim nutritivnim problemima. Pacijenti sa operisanim ili zračenim malignomima moraju biti optimalno negovani kako bi obezbedili adekvatno zarastanje rana i smanjili incidencu teških komplikacija kako postoperativno tako i nakon hemoterapije i radioterapije.

Na raspolaganju su nam specijalni dijetetski suplementi, sonde za ishranu i intravenski visoko-energetski rastvori, pa nutritivne potrebe pacijenata ne treba da ostanu zapostavljene u kliničkoj praksi.

Određivanje preciznog nutritivnog statusa pacijenta moguće je kombinovanjem upitnika, kliničkog pregleda i laboratorijskih pretraga. Nutritivni tim sačinjavaju maksilofacijalni hirurg, anesteziolog, nutricionista, medicinska sestra, dijetetičar i farmakolog.

Poznavanje prirode, odnosno vrste i stadijuma maligniteta pacijenta, plana terapije, očekivanog trajanja poremećaja normalnog unosa hrane, elementi su na osnovu koji se određuje nutritivni tretman.

Nutritivne potrebe

Operativna trauma dovodi do složenih događaja koji se manifestuju metaboličkim odgovorom organizma na povredu. Ovaj odgovor je intenzivniji ako se razviju postoperativne komplikacije. Paradoksalno je da pacijenti podvrgnuti velikim operativnim zahvatima imaju akutno povećanje metaboličkih zahteva upravo kada je onemogućeno ili izrazito smanjeno unošenje hrane. Oni su, međutim, često u proteinskom deficitu tokom progresije tumorske bolesti, a hirurški tretman dodatno dovodi do smanjenog oralnog unosa hrane za duži vremenski period, dok radioterapija uzrokuje gljivične i stomačne infekcije, smanjenu sekreciju pljuvačke i bolove. Ovi nepovoljni faktori uzrokuju smanjeni oralni unos hrane i dodatni gubitak telesne težine. Zbog toga pacijenti sa malignim tumorima glave i vrata koji su loše negovani pre onkološke terapije ulaze u začarni krug, budući da onkološki tretman obično zahteva optimalnu nutritivnu pripremu i održavanje pacijenta.

Izbor metoda za hranjenje

Određivanje metoda za hranjenje pacijenta zavisi od vrste i obima onkološke terapije i nutritivnog statusa pacijenta. Idealni oralni unos hrane je glavni cilj za svakog pacijenta, ali često vrsta i obim onkološkog tretmana otežava optimalni gastrointestinalni unos. Kad vreme dozvoljava nutritivna nadoknada može biti postignuta različitim tehnikama hranjenja putem sondi.

Dijetetičar treba da odredi količinu kalorijskog i proteinsog unosa. Metoda hranjenja varira u zavisnosti od stanja pacijenta. Povremeno se može kombinovati enteralna i parenteralna ishrana kako bi se obezbedio kalorijski unos i proteinski unos. Kada se jednom otpočne sa onkološkim tretmanom i nutritivnim tretmanom kod bolesnika sa malignomima glave i vrata neophodno je praćenje na dnevnom i nedeljnom nivou.

Nutrison i Nutridrink, koje smo mi upotrebljavali, vrlo su zahvalni za upotrebu u grupi ovih pacijenata, naročito u ranom postoperativnom toku, od čega direktno zavisi ishod i prognoza bolesti.