gototopgototop
  1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer>

Nepodnošenje proteina kravljeg mleka

PDF Štampa El. pošta

Piše Prof. dr Nedeljko Radlović, Univerzitetska dečja klinika, Beograd

simtomi i dijagnoza

Netolerancija proteina u mleku je, gotovo redovno, prolaznog karaktera i pogadja posebno odojčad u prvom polugođu života i na veštačkoj ishrani. Može biti uzrokovana raznim faktorima ali i ishranom običnim kravljim, odnosno neadaptiranim, mlekom

Nepodnošenje (intolerancija) proteina kravljeg mle­ka sreće se kod dva do tri odsto dece, uglavnom u dobi odojčeta i malog deteta. Nastaje kao posledica alergijske, tj. neadekvatne imunske reakcije na različite proteinske komponente kravljeg mleka. Prema svojoj osnovnoj prirodi, kao i brzini ispoljavanja, neželjene reakcije na proteine kravljeg mleka mogu biti rane (reaginske) i kasne (nereaginske).

Uzroci netolerancije

Nepodnošenje proteina kravljeg mleka je, gotovo redovno, prolaznog karaktera i primarno pogađa odojčad atopijske konstitucije, posebno onu u prvom polugođu života i na veštačkoj ishrani. U faktore koji značajno doprinose razvoju ovog poremećaja spadaju i urođeni deficit IgA, kao i ishrana običnim kravljim, odnosno neadaptiranim, mlekom. Senzibilizacija se najčešće javlja u sklopu veštačke is­hrane, ali je moguća i posredstvom majčinog mleka, pa čak i intrauterino (pre rođenja). Sklonost neadekvatnom imunskom odgovoru na antigene hrane je neselektivnog karaktera, pa se poremećaj tolerancije proteina kravljeg mleka često javlja udruženo sa nepodnošenjem proteina soje, jaja, pšeničnog brašna, pilećeg mesa, pirinča i drugih namirnica.

Uzroci netolerancije

Simptomi i dijagnoza

Poremećaj tolerancije proteina kravljeg mleka karakteriše širok spektar kliničkih manifestacija, kao što su crvenilo oko usta, koprivnjača, otoci u području očiju, lica i drugih regija (Quinckeov edem), ekcem, povraćanje, crevni grčevi, hronični proliv, nekad sa prisustvom sluzi i krvi u stolici, malokrvnost, sporije napredovanje, teškoće sa disanjem i druge. Nekada je, mada izuzetno retko, moguć i pravi anafilaktični šok.

Dijagnoza nepodnošenja proteina kravljeg mleka se zasniva na detaljnoj anamnezi (ličnoj i porodičnoj), tipičnom kliničkom nalazu i odgovarajućim laboratorijskim i drugim ispitivanjima prilagođenim tipu imunske reakcije i karakteru tegoba obolelog. Bitan dijagnostički doprinos daje povlačenje tegoba kada se bolesnik stavi na ishranu bez proteina kravljeg mleka.

Lečenje i dijeta

Osnovu terapije ovog stanja čini eliminaciona dijeta prilagođena načinu senzibilizacije, uzrastu deteta, kao i vrsti i težini osnovnog poremećaja. Odojčetu koje je senzibilisano samo dojenjem, bez dohrane, proteini kravljeg mleka se isključuju majci, dok se onom kod koga je poremećaj nastupio kao posledica veštačke ishrane ili dohrane, savetuju hipoalergogene mlečne formule, tj. formule bazirane na ekstenzivnom proteinskom hidrolizatu, kao što je Pregomin (Milupa). Mlečne formule bazirane na izolatu proteina soje, u koje spada Milupa SOM (Milupa), nemaju hipoalergogeno svojstvo, te se, zbog visokog rizika od senzibilizacije, ne preporučuju deci sa intolerancijom proteina kravljeg mleka mlađoj od godinu dana, a posebno ne onoj unutar prvih 6 meseci života. One su, dakle, primarno namenjene za ishranu dece sa intolerancijom proteina kravljeg mleka koja se starija od godinu dana. Pored ovih proizvoda, postoje i mlečne formule sačinjene od slobodnih amino kiselina, ali su one indikovane samo za ishranu dece sa intolerancijom proteina kravljeg mleka koja su se senzibilisala i na ekstenzivne proteinske hidrolizate.

Zbog čitavog niza nutritivnih nedostataka, kao i velikog rizika od unakrsne i naknadne senzibilizacije, kozje i ovčje mleko ne preporučuju se u ishrani deci sa intolerancijom proteina kravljeg mleka. Takođe, u terapijske svrhe se ne koriste ni mlečne formule bazirane na parcijalnom proteinskom hidrolizatu.